(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.92. అధ్యాయః 092
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి తత్తద్దానానాం విశిష్యఫలకథనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ।

ముహ్యామీతి నిశంయాద్య చింతయానః పునఃపునః।
హీనాం పార్థివసింహైస్తైః శ్రీమద్భిః పృథివీమిమాం॥ 13-92-1(85104)
ప్రాప్య రాజ్యాని శతశో మహీం జిత్వాఽపి భారత।
కోటిశః పురుషాన్హత్వా పరితప్యే పితామహ॥ 13-92-2(85105)
కా ను తాసాం వరస్త్రీణామవస్థాఽద్య భవిష్యతి।
యా హీనాః పతిభిః పుత్రైర్మాతులైర్భ్రాతృభిస్తథా॥ 13-92-3(85106)
వయం హి తాన్కురున్హత్వా జ్ఞాతీంశ్చ సుహృదోఽపి చ।
అవాక్శీర్షాః పతిష్యామో నరకే నాత్రం సంశయః॥ 13-92-4(85107)
శరీరం యోక్తుమిచ్ఛామి తపసోగ్రేణ భారత।
ఉపదిష్టమిహేచ్ఛామి తత్త్వతోఽహం విశాంపతే॥ 13-92-5(85108)
వైశంపాయన ఉవాచ। 13-92-6x(7079)
యుధిష్ఠిరస్య తద్వాక్యం శ్రుత్వా భీష్మో మహామనాః।
పరీక్ష్య నిపుణం బుద్ధ్యా యుధిష్ఠిరమభాషత॥ 13-92-6(85109)
రహస్యమద్భుతం చైవ శృణు వక్ష్యామి భారత।
యా గతిః ప్రాప్యతే వేన ప్రేత్యభావే విశాంపతే॥ 13-92-7(85110)
తపసా ప్రాప్యతే స్వర్గస్తపసా ప్రాప్యతే యశః।
ఆయుఃప్రకర్షో భోగాశ్చ లభ్యంతే తపసా విభో॥ 13-92-8(85111)
జ్ఞానం విజ్ఞానమారోగ్యం రూపం సంపత్తథైవ చ।
సౌభాగ్యం చైవ తపసా ప్రాప్యతే భరతర్షభ॥ 13-92-9(85112)
ధం ప్రాప్నోతి తపసా మౌనం జ్ఞానం ప్రయచ్ఛతి।
ఉపభోగాంస్తు దానేన బ్రహ్మచర్యేణ జీవితం॥ 13-92-10(85113)
అహింసాయాః ఫలం రూపం దీక్షాయా జన్మ వై కులే।
ఫలమూలాశనాద్రాజ్యం స్వర్గః పర్ణశనాద్భవేత్॥ 13-92-11(85114)
పయోభక్షో దివం యాతి దానేన ద్రవిణాధికః।
గురుశుశ్రూషయా విద్యా నిత్యశ్రాద్ధేన సంతతిః॥ 13-92-12(85115)
గవాఢ్యః శాకదీక్షాభిః స్వర్గమాహుస్తృణాశనాత్।
స్త్రియస్త్రిషవణ్సనానాద్వాయుం పీత్వా క్రతుం లభేత్॥ 13-92-13(85116)
నిత్యస్నాయీ దీర్ఘజీవీ సంధ్యే తు ద్వే జపంద్విజః।
మంత్రం సాధయతో రాజన్నాకపృష్ఠమనాశనే॥ 13-92-14(85117)
స్థండిలేషు శయానానాం గృహాణి శయనాని చ।
చీరవల్కలవాసోభిర్వాసాంస్యాభాణాని చ॥ 13-92-15(85118)
శయ్యాసనాని యానాని యోగయుక్తే తపోధనే।
అగ్నిప్రవేశే నియతం బ్రహ్మలోకే మహీయతే॥ 13-92-16(85119)
రసానాం ప్రతిసంహారాత్సౌభాగ్యమిహ విందతి।
ఆమిషప్రతిసంహారాత్ప్రజా హ్యాయుష్మతీ భవేత్॥ 13-92-17(85120)
ఉదవాసం వసేద్యస్తు స నరాధిపతిర్భవేత్।
సత్యవాదీ నరశ్రేష్ఠ దైవతైః సహ మోదతే॥ 13-92-18(85121)
కీర్తిర్భవతి దానేన తథాఽఽరోగ్యమహింసయా।
ద్విజశుశ్రూషయా రాజ్యం ద్విజత్వం చాపి పుష్కలం॥ 13-92-19(85122)
పానీయస్య ప్రదానేన కీర్తిర్భవతి శాశ్వతీ।
అన్నస్య తు ప్రదానేన తృప్యంతే కామభోగతః॥ 13-92-20(85123)
సాంత్వదః సర్వభూతానాం సర్వశోకైర్విముచ్యతే।
దేవశుశ్రూషయా రాజ్యం దివ్యం రూపం నిగచ్ఛతి॥ 13-92-21(85124)
దీపాలోకప్రదానేన చక్షుష్మాన్బుద్ధిమాన్భవేత్।
ప్రేక్షణీయప్రదానేన స్మృతిం మేధాం చ విందతి॥ 13-92-22(85125)
గంధమాల్యప్రదానేన కీర్తిర్భవతి పుష్కలా।
కేశశ్మశ్రూ ధారంయతామగ్ర్యా భవతి సంతతిః॥ 13-92-23(85126)
ఉపవాసం చ దీక్షాం చ అభిషేకం చ పార్థివ।
కృత్వా ద్వాదశవర్షాణి వీరస్థానాద్విశిష్యతే॥ 13-92-24(85127)
దాసీదాసమలంకారాన్క్షేత్రాణి చ గృహాణి చ।
బ్రహ్మదేయాం సుతాం దత్త్వా ప్రాప్నోతి మనుజర్షభ॥ 13-92-25(85128)
క్రతుభిశ్చోపవాసైశ్చ త్రిదివం యాతి భారత।
లభతే చ శివం జ్ఞానం ఫలపుష్పప్రదో నరః॥ 13-92-26(85129)
సువర్ణశృంగైస్తు విరాజితానాం
గవాం సహస్రస్య నరః ప్రదానాత్।
ప్రాప్నోతి పుణ్యం దివి దేవలోక-
మిత్యేవమాహుర్దివి వేదసంఘాః॥ 13-92-27(85130)
ప్రయచ్ఛతే యః కపిలాం సవత్సాం
కాంస్యోపదోహాం కనకాగ్రశృంగీం।
తైస్తైర్గుణైః కామదుఘాఽస్య భూత్వా
నరం ప్రదాతారముపైతి సా గౌః॥ 13-92-28(85131)
యావంతి రోమాణి భవంతి ధేన్వా-
స్తావత్ఫలం ప్రాప్య స గోప్రదానాత్।
పుత్రాంశ్చ పౌత్రాంశ్చ కులం చ సర్వ-
మాసప్తమం తారయతే పరత్ర॥ 13-92-29(85132)
సదక్షిణాం కాంచనచారుశృంగీం
కాంస్యోపదోహాం ద్రవిణోత్తరీయాం।
ధేనుం తిలానాం దదతో ద్విజాయ
లోకా వసూనాం సులభా భవంతి॥ 13-92-30(85133)
స్వకర్మభిర్మానవం సంనిరుద్ధం
తీవ్రాంధకారే నరకే పతంతం।
మంహార్ణవే నౌరివ వాయుయుక్తా
దానం గవాం తారయతే పరత్ర॥ 13-92-31(85134)
యో బ్రహ్మదేయాం తు దదాతి కన్యాం
భూమిప్రదానం చ కరోతి విప్రే।
దదాతి చాన్నం విధివచ్చ యశ్చ
స లోకమాప్నోతి పురందరస్య॥ 13-92-32(85135)
నైవేశికం సర్వగుణోపపన్నం
దదాతి వై యస్తు నరో ద్విజాయ।
స్వాధ్యాయచారిత్ర్యగుణాన్వితాయ
తస్యాపి లోకాః కురుషూత్తరేషు॥ 13-92-33(85136)
ధుర్యప్రదానేన గవాం తథా వై
లోకానవాప్నోతి నరో వసూనాం।
స్వర్గాయ చాహుస్తు హిరణ్యదానం
తతో విశిష్టం కనకప్రదానం॥ 13-92-34(85137)
ఛత్రప్రదానేన గృహం వరిష్ఠం
యానం తథోపానహసంప్రదానే।
వస్రప్రదానేన ఫలం సురూపం
గంధప్రదానాత్సురభిర్నరః స్యాత్॥ 13-92-35(85138)
పుష్పోపగం వాఽథ ఫలోపగం వా
యః పాదపం స్పర్శయతే ద్విజాయ।
సశ్రీకమృద్ధం బహురత్నపూర్ణం
లభత్యయత్నోపగతం గృహం వై॥ 13-92-36(85139)
భక్ష్యాన్నపానీయరసప్రదాతా
సర్వాన్సమాప్నోతి రసాన్ప్రకామం।
ప్రతిశ్రయాచ్ఛానసంప్రదాతా
ప్రాప్నోతి తాన్యేవ న సంశయోఽత్ర॥ 13-92-37(85140)
స్రగ్ధూపగంధాననులేపనాని
స్నానాని మాల్యాని చ మానవో యః।
దద్యాద్ద్విజేభ్యః స భవేదరోగ-
స్తథాఽభిరూపశ్చ నరేంద్రలోకే॥ 13-92-38(85141)
బీజైరశూన్యం శయనైరుపేతం
దద్యాద్గృహం యః పురుషో ద్విజాయ।
పుణ్యాభిరామం బహురత్నపూర్ణం
లభత్యధిష్ఠానవరం స రాజన్॥ 13-92-39(85142)
సుగంధచిత్రాస్తరణోపధానం
దద్యాన్నరో యః శయనం ద్విజాయ।
రూపాన్వితాం పక్షవతీం మనోజ్ఞాం
భార్యామయత్నోపగతాం లభేత్సః॥ 13-92-40(85143)
పితామహస్యానవరో వీరశాయీ భవేన్నరః।
నాధికం విద్యతే యస్మాదిత్యాహుః పరమర్షయః॥ 13-92-41(85144)
వైశంపాయన ఉవాచ। 13-92-42x(7080)
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా ప్రీతాత్మా కురునందనః।
నాశ్రమేఽరోచయద్వాసం వీరమార్గాభికాంక్షయా॥ 13-92-42(85145)
తతో యుధిష్ఠిరః ప్రాహ పాండవాన్పురుషర్షభ।
పితామహస్య యద్వాక్యం తద్వో రోచత్వితి ప్రభుః॥ 13-92-43(85146)
తతస్తు పాండవాః సర్వే ద్రౌపదీ చ యశస్వినీ।
యుధిష్ఠిరస్య తద్వాక్యం బాఢమిత్యభ్యపూజయన్॥ ॥ 13-92-44(85147)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి ద్వినవతితమోఽధ్యాయః॥ 92 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-92-7 యా గతిః ఫలం, యేన సాధనేన, ప్రేత్యభావే మరణానంతరం॥ 7-92-10 జీవితం ఆయుః॥ 7-92-13 క్రతుం ప్రజాపతిం। ప్రణాయామైః ప్రజాపతిలోకం ప్రాప్నోతీత్యర్థః॥ 7-92-14 అనాశనం అనాహారః। నిత్యస్నాయీ భవేద్దక్ష ఇతి ఝ.పాఠః॥ 7-92-17 ప్రతిసంహారాత్యాగాత॥ 7-92-24 ఉపవార్సః సర్వభోగత్యాగః। దీక్షా జపాదినియమఖీకారః। అభిషేకస్త్రిషవణం స్నానం॥ 7-92-33 నైవేశికం గృహోపస్కరం శయ్యాది॥ 7-92-40 పక్షవతీం మహాకులోద్భవాం॥ 7-92-41 అనవరః రామానః। యస్మాత్ పితామహాత్॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.